Vicifons:Pagina experimentalis

Wikisource:Pagina experimentalis

Formula:Vicipaedia

ExperimentusRecensere

ABC̆DEFḠ̣[1]

nota

ExperimentusRecensere

JOSEPHI EMANUELIS MINIANÆ,

DE BELLO RUSTICO VALENTINO,

LIB. I.

1. Is erat in univerſum Europæ ſtatus ad annum quintum, ex quo Philippus, Magni Ludovici Galliarum Regis nepos, in hanc ultimam terrarum Hiſpaniam, hereditario jure, & ſanguine adſcitus, ſummum imperium in ea obtinebat, ut in mutuam perniciem omnium ferè Principum arma conjuraſſe viderentur, nullusque eorum cupiditatibus modus adhibendus, absque miſerabili alterius partis ruina. Tulerant autem violenter admodùm Auſtriaci Principes Caroli II. Hiſpaniarum Regis conſilium, qui tanti imperii heredem, extremis vitæ temporibus, inſtituerat Borbonicæ domûs Principem, communis familiæ Auſtriacæ omnibus poſthabitis rationibus: quo facto, non modò eo ſe imperio dejectos dolebant, ſed familiam ſibi infenſiſſimam ad illud faſtigium provehi, quo aucta, totius Europæ cervicibus fore ut immineret. Ergò Leopoldụs Cæſar, Auſtriacæ domûs caput, inito fœdere cum Britannis, Batavisque, ac nonnullis Germaniæ Populis, & Principibus, nec multò poſt cum Petro II. Luſitaniæ Rege, ac demùm cum Allobrogum Principe, qui propriis commodis unicè inſerviens, ad Cæfaris partes tranſierat (etſi belli initio Hiſpano-Gallicas apertè foverat diu) fuæ familiæ jura vi, & armis perſecuturus. Exarſerat jam bellum locis disjunctiſſimis, maximèque diverſis, magnis animis, opibusque fœderatorum: quod ſanè gerebant haud perinde ut Auſtriacæ dignitati, & commodo inſervirent, quàm ut vix tolerandam Galliarum Regis potentiam, & acceſſione Hiſpaniarum virium multò formidabilem deprimerent. Non enim parùm eos commovebat, perpetua rerum humanarum rotatione fieri poſſe, ut Galliarum, Hiſpaniarumque Regna in unius omninò Principis imperium concederent. Quo certè ſuis rationibus cadere poterat magis adverfum nihil, cum in prohibenda ejusmodi Regnorum coitione ſalutem ſuam poſitam pro comperto haberent. Et quaſi ad commune excidium majori eſſet opus belli face, ſic maligno quodam exorto ſidere, par diræ concertationis inſania in diverſis provinciis mortalium pervaſit animos, alentibus ſeditionum flammas partium facultatibus, ut excuſſo legitimi dominatûs jugo, ad arma ruentes, in ſuos Principes ea nefariè converterent. Quod facinus adeò indignum etiam Hiſpani homines, quibus nihil erat fide præclarius, obliti in Principem clementiſſimum pietatis officium, admitti veriti non funt, vanis quibusdam opinionibus decepti: cum illud ſemper fuerit ingenium vulgi, ut eò magis rerum excutere rationes, ac ſuæ ſubjicere cenſuræ inſolenter, ac protervè ſoleat, quò minus tenet earum ſummam. Erat primum in cauſa, quæ apud Hiſpanos, plurimùm vigebat, Auſtriacæ domûs memoria, cujus fuerant imperium à multis annis placidum, ac benignum experti. Tum in Principes illos propenſiſſimis animis ferebantur, ob inſignem eorum pietatem, in Catholicæ Religionis dignitate tuenda contantiſſimè, ac propugnanda. Contra verò, cum Gallorum Nationem odio haberent, propter veteres ſimultates, æmulationemque virtutis, uti qui tot bella cum gente

  1. test