EPUB silk icon.svg EPUB  Mobi icon.svg MOBI  Pdf by mimooh.svg PDF  Farm-Fresh file extension rtf.png RTF  Text-txt.svg TXT
Cum Multa Sint
1882

editio: ex La civiltà cattolica, anno XXXIV, series XII, vol. I, Firenze, presso Luigi Manuelli, 1883
fons: archive.org

Epistola Encyclica SS. D. N. LEONIS PAPAE XIII ad venerabiles Fratres

Archiepiscopos et Episcopos universos in regione Hispana.


LEO PP. XIII.

VENERABILES FRATRES ET DILECTI FILII SALUTEM
ET APOSTOLICAM BENEDICTIONEM


Cum multa sint, in quibus excellit generosa ac nobilis Hispa norum natio, tum illud est in prima commendatione ponendum, quod, post varios rerum et hominum interitus, pristinum illud ac prope haereditarium retineat fidei catholicae studium, quocum semper vis a •est Hispani generis salus et magnitudo coniuncta. — Quod quidem studium plura argumenta declarant : praecipue vero eximia in hanc Sedem Apostolicam pietas, quam omni significationum genere, lit teris, liberalitate, susceptis religionis caussa peregrinationibus Hi spani homines saepe et praeclare testantur. Neque interitum est paulo superioris temporis memoria, quo tempore ipsorum animum fortem aeque ac pium Europa spectavit, cum Sedem Apostolicam adversorum eventuum calamitas attigisset. — In his rebus omnibus, praeter singulare quoddam Dei beneficium, agnoscimus. Dilecti Eilii Nostri, Venerabiles Fratres, vigilantiae vestrae fructum: itemque laudabile ipsius populi propositum, qui per haec tam infensa catho lico nomini tempora religioni avitae studiose adhaerescit, neque du bitat magnitudini periculorum parem constantiae magnitudinem op ponere. Profecto nihil est, quin de Hispania sperari iure queat, si modo talem animorum affectionem caritas aluerit, et stabilis volun- iatum concordia roboraverit. — Verum quod ad hanc partem, non enim dissimulabimus id quod est, cum cogitamus agendi rationem, quam aliquot ex Hispania catholici homines ineundam putant, dolor quidam obiicitur animo cum nonnulla similitudine anxiae sollicitu dinis, quam Paulus Apostolus olim, Corinthiorum caussa, suscepe rat. Tuta et tranquilla catholicorum cum inter se tum maxime cum Episcopis suis istic concordia permanserat: eoque nomine Grego- rius XVI Decessor Noster iure laudavit Hispanam gentem, quod eius pars longe maxima in veteri sua erga Episcopos et inferio res pastores canonice constitutos reverentia perseveraret. (1) Nunc tamen, interiectis partium studiis, vestigia apparent dissensionum, •quae in varias velut acies distrahunt animos, ipsasque societates, religionis gratia constitutas, non parum perturbant. Incidit saepe,

(1) Alloc. Afflicta! Kal. Mart. 1841.

att% Tot». XV. fase. C L XXI V. 18


242 EPISTOL ENCYCLICA

ut apud disquirentes, qua potissimum ratione expediat rem catho licam tueri, minus quam aequum est, Episcoporum valeat auctori tas. Quin immo interdum si quid Episcopus suaserit, si quid etiam pro potestate decreverit, non desunt qui moleste ferant, aut aperte reprehendant, sic accipientes, ut voluisse illum existiment alteris gratificar!, alteros offendere. — Iamvero plane perspicitur quanti referat, incolumem esse animorum coniunctionem, eo vel magis quod in tanta ubique pravarum opinionum licentia, in tam acri insidio- saque Ecclesiae catholicae oppugnatione, omnino necesse est, Chri stianos universos, collatis in unum viribus maximaque voluntatum conspiratione resistere, ne calliditate atque impetu adversariorum separatim oppressi succumbant. Igitur huiusmodi incommodorum co gitatione permoti, Vos, his litteris. Dilecti Filii Nostri, Venerabiles- Fratres, appellamus, vehementerque petimus, ut salutarium monito rum Nostrorum interpretes in firmanda concordia prudentiam aucto ritatemque vestram adhibeatis.

Erit autem opportunum primo loco rei sacrae reique civilis me minisse rationes mutuas, quia multi contrario errore falluntur. So lent enim nonnulli rem politicam a religione non distinguere solum, sed penitus seiungere ac separare, nihil ut esse utrique commune velint, nec quicquam ad alteram ab altera innuere putent oportere. Hi profecto non multum ab iis distant, qui civitatem constitui ad- ministrarique malunt, amoto cunctarum procreatore dominoque re rum Deo : ac tanto deterius errant, quod rempublicam uberrimo uti litatem fonte temere prohibent. Nam ubi religio tollatur, vacillare necesse est illorum stabilitatem principiorum, in quibus salus pu blica maxime nititur quaeque vim a religione capiunt plurimam,, cuiusmodi potissimum sunt, iuste moderateque imperare, propter conscientiam officii subesse, domitas habere virtute cupiditates, suunx cuique reddere, aliena non tangere.

Verum sicut iste tam impius declinandus est error, sic etiam fugienda illorum opinio praepostera, qui religionem cum aliqua parte civili permiscent ac velut in unum confundunt, usque adeo, ut eos, qui sint ex altera parte, prope descivisse a catholico nomine decer nant. Hoc quidem est factiones politicas in angustum religionis campum perperam compellere: fraternam concordiam velle dirimere, funestaeque incommodorum multitudini aditum ianuamque patefa cere. — Igitur oportet rem sacram remque civilem, quae sunt ge nere naturaque distincta, etiam opinione iudicioque secernere. Nam hoc genus de rebus civilibus, quantumvis honestum et grave, si



spectetur in se, vitae huius, quae in terris degitur, fines nequa quam praetergreditur. Contra vero religio, nata Deo et ad Deum referens omnia, altius se pandit caelumque contingit. Hoc enim illa vult, hoc petit, animum, quae pars est hominis praestantis sima, notitia et amore Dei imbuere, totumque genus humanum ad futu ram civitatem, quam inquirimus, tuto perducere. Quapropter reli gionem, et quidquid est singulari quodam vinculo cum religione colligatum, rectum est superioris ordinis esse ducere. Ex quo con sequitur, eam, ut est summum bonum, in varietate rerum huma narum atque in ipsis commutationibus civitatum debere integram permanere : omnia enim et temporum et locorum intervalla comple ctitur. Fautoresque contrariarum partium, cetera dissentientes, in hoc oportet universi conveniant, rem catholicam in civilitate sal vam esse oportere. Et ad istud nobile necessariumque propositum, quotquot amant catholicum nomen debent velut foedere icto stu diose incumbere, silere paulisper iussis diversis de caussa politica sententiis, quas tamen suo loco honeste legitimeque tueri licet. Huius enim generis studia, modo ne religioni vel iustitiae repugnent, Ec clesia minime damnat; sed procul omni concertationum strepitu, pergit operam suam in communem afferre utilitatem, hominesque cunctos materna caritate diligere, eos tamen praecipue, quorum fides pietasque constiterit maior.

Concordiae vero quam diximus, idem est in re christiana, atque in omni bene constituta republica fandamentum ; nimirum obtempe ratio legitimae potestati, quae iubendo, vetando, regendo, varios hominum animos concordes et congruentes efficit. Quam ad rem nota omnibus atque explorata commemoramus : verumtamen talia, ut non cogitatione solum tenenda, sed moribus et usu quotidiano, tamquam officii regula, servanda sint. — Scilicet sicut Pontifex Romanus to tius est Ecclesiae magister et princeps, ita Episcopi rectores et ca pita sunt Ecclesiarum, quas rite singuli ad gerendum acceperunt. Eos in sua quemque ditione ius est praeesse, corrigere, generatim- que de iis, quae e re christiana esse videantur, decernere. Parti cipes enim sunt sacrae potestatis, quam Christus Dominus a Patre acceptam. Ecclesiae suae reliquit: eamque ob caussam Gregorius IX Decebor Noster: Episcopos inquit « in partem sollicitudinis vocatos » vices Dei gerere minime dubitamus ». (1) Atque huiusmodi po

testas Episcopis est summa cum utilitate eorum, in quos exercetur, data: spectat enim natura sua ad aedificationem corporis Christi,

perficitque ut Episcopus quisque, 'cuiusdam instar vinculi, christia-

(1) Einst. 18« liis.



nos, quibus praeest, et inter se et cum Pontifice maximo, tamquam cum capite membra, fidei caritatisque communione consociet. In quo genere gravis est ea sancti Cypriani sententia : a Illi sunt Ecclesia, u plebs sacerdoti adunata, et Pastori suo grex adhaerens » : (1) et gravior altera: u Scire debes, Episcopum in Ecclesia esse, et u Ecclesiam in Episcopo, et siquis cum Episcopo non sit, in Ec- u desia non esse ». (2) Talis est Christianae reipublicae constitutio,

eaque immutabilis, ac perpetua: quae nisi sancte servetur summa iurium et officiorum perturbatio consequatur necesse est, discissa compositione membrorum apte cohaerentium in corpore Ecclesiae;

  • quod per nexus et coniunctiones subministratum et constructum

u crescit in augmentum Dei ». (3) Ex quibus apparet, adhibendam

esse adversus Episcopos reverentiam praestantiae muneris consen taneam, in iisque rebus, quae ipsorum potestatis sunt, obtemperari oportere.

Perspectis autem studiis, quibus multorum animi istic hoc tem pore permoventur, Hispanos omnes non hortamur solum, sed plane obsecramus, ut sese huius tanti officii memores impertiant. — Ac nominatim vehementer studeant modestiam atque obedientiam te nere qui sunt ex ordine Cleri, quorum dicta factaque utique ad exemplum in omnes partes valent plurimum. Quod in muneribus suis insumunt operae, tum sciant maxime fructuosum sibi, proxi misque salubre futurum, si se ad imperium eius nutumque finierint, qui Dioecesis gubernacula tenet. Profecto sacerdotes tradere se pe nitus partium studiis, ut plus humana, quam caelestia curare vi deantur, non est secundum officium. Cavendum igitur sibi esse in- telligant, ne prodeant extra gravitatem et modum. Hac adhibita vigilantia, pro certo habemus, Clerum Hispanum non minus.ani morum saluti quam rei publicae incremento virtute, doctrina labo ribus, magis magisque in dies profuturum.

Ad eius adiuvandam operam eas societates non parum iudicamus opportunas, quae sunt tamquam auxiliariae cohortes catholico nomini protegendo. Itaque illarum probamus institutum et industriam, ac valde cupimus, ut aucto et numero et studio maiores edant quotidie fructus. — Verum cum sibi proposita sit rei catholicae tutela et amplificatio, resque catholica in Dioecesibus singulis ab Episcopo geratur, sponte consequitur, eas Episcopis subesse et ipsorum au ctoritati auspiciisque tribuere plurimum oportere. — Neque minus elaborandum ipsis est in coniunctione animorum retinenda: primo enim hoc est cuivis hominum coetui commune, ut omnis eorum vis

(1) Epipt. 69 ad Pupianum. — (2) Ibid. —


(3) Coloss. II, 19.



et efficientia a voluntatum conspiratione proficiscatur : deinde ma xime decet in huiusmodi sodalitatibus elucere caritatem mutuam, quae debet esse ad omnia rectefacta comes, disciplinaeque Christianae alumnos velut signum et nota distinguere. Quapropter cum sodales facile possint de re publica diversi diversa sentire, idcirco ne con cordia animorum contrariis partium studiis dirimatur, meminisse oportet, quorsum spectent societates, quae a re catholica nominan tur, et in consiliis capiundis ita habere animos in uno illo propo sito defixos, ut nullius partis esse videantur, memores divinae Pauli Apostoli sententiae: u Quicumque in Christo baptizati estis, Chri- K stum induistis. Non est Iudaeus neque Graecus, non est servus

u neque liber . omnes enim vos unum estis in Christo » ( 1 ). «—

Qua ratione illud capietur commodi, ut non modo socii singuli, sed variae etiam eiusdem generis societates, quod est diligentissime pro videndum, amice ac benevole consentiant. Sepositis quippe, ut dixi mus, partium studiis , infensarum aemulationum praecipuae erunt occasiones sublatae; eritque consequens, ut ad se una omnes caussa convertat, eademque maxima et nobilissima, de qua inter catholicos hoc nomine dignos nullus potest esse dissensus.

Denique magni refert, sese ad hanc ipsam disciplinam accomo- dare, qui scriptis, praesertim quotidianis, pro religionis incolumitate dimicant. — Compertum quidem Nobis est, quid studeant, qua vo luntate contendant; neque facere possumus, quin de catholico no mine meritos iusta laude prosequamur. Verum suscepta ipsis caussa tam excellens est tamque praestans, ut multa requirat, in quibus labi iustitiae veritatisque patronos minime decet : neque enim debent, dum unam partem officii curant, reliquas deserere. Quod igitur societates monuimus, idem scriptores monemus, ut amotis lenitate et mansuetudine dissidiis, coniunctionem animorum cum ipsi inter se, tum in multitudine tueantur: quia multum pollet scriptorum opera in utramque partem. Concordiae vero cum nihil tam sit con trarium, quam dictorum acerbitas, suspicionum temeritas, insimu lationum iniquitas, quidquid est huiusmodi summa animi provi sione fugere et odisse necesse est. Pro sacris Ecclesiae iuribus; pro catholicis doctrinis non litigiosa disputatio sit, sed moderata et temperans, quae potius rationum pondere, quam stilo nimis vehe menti et aspero victorem certaminis scriptorem efficiat.

Istas igitur agendi normas plurimum arbitramur posse ad eas caussas, quae perfectam animorum concordiam impediunt, prohi bendam. Vestrum erit, Dilecti Eilii Nostri, Venerabiles Fratres,




mentem Nostram populo interpretari, et quantum potestis conten dere, ut ad ea, quae diximus, vitam quotidianam universi exigant. — Quod sane Hispanos homines ultro effecturos confidimus cum ob spe ctatam erga hanc Apostolicam Sedem voluntatem, tum ob speranda concordiae beneficia. Domesticorum exemplorum memoriam renovent : cogitent, maiores suos, si multa fortiter multa praeclare domi iu- risque gesserunt, plane non dissipatis dissentiendo viribus, sed una velut mente, unoque animo gerere potuisse. Etenim fraterna cari tate animati et id ipsum invicem sentientes, de praepotenti Mau rorum dominatu, de haeresi, de schismate triumpharunt. Igitur quorum accepere fidem et gloriam, eorum vestigiis insistant, imi- tandoque perficiant, ut illi non solum nominis, sed etiam virtutum suarum superstites reliquisse videantur.

Ceterum expedire vobis, Dilecti Eilii Nostri, Venerabiles Fratres, ad coniunctionem animorum similitudinemque disciplinae existima mus, qui in eadem estis provincia et inter vos et cum Archiepiscopo consilia identidem conferre, de rebus communibus una consulturos: ubi vero res postulaverit, hanc adire Sedem Apostolicam, unde fidei integritas et disciplinae virtus cum veritatis lumine proficiscitur. — Cuius rei percommodam allaturae sunt opportunitatem peregrina tiones, quae passim ex Hispania suscipiuntur. Nam ad componenda dissidia dirimendasque controversias nihil est aptius, quam Eius vox, quem Christus Dominus princeps pacis vicarium constituit po testatis suae: itemque caelestium charismatum copia, quae ex Apo stolorum sepulcris large dimanat.

Verumtamen quoniam omnis sufficientia nostra ex Deo est, Deum enixe Nobiscum una adprecamini, ut monitis Nostris virtutem efficiendi impertiat, animosque populorum promptos ad parendum ef ficiat. — Communibus adnuat coeptis augusta Dei parens Maria Virgo Immaculata, Hispaniarum patrona: adsit Iacobus Apostolus, adsit Theresia a Iesu, virgo legifera, magnum Hispaniarum lumen, in qua concordiae amor, patria caritas, obedientia christiana mira biliter in exemplum eluxere.

Interim caelestium munerum auspicem et paternae benevolentiae Nostrae testem vobis omnibus, Dilecti Filii Nostri, Venerabiles Fra tres, cunctaeque genti Hispanorum Apostolicam benedictionem per amanter in Domino impertimus.

Datum Romae aquds.Petrum dieVIII decem.A. MDCCCLXXXII. Pontificatus Nostri Anno Quinto.


LEO PP. XIII.